WRZESIEŃ

KINO WOJENNE
1 – 8 września 2010

71. rocznica wybuchu II wojny światowej jest okazją do zaprezentowania wybranych filmów o tematyce wojennej. Kino wojenne jest jednym z ważniejszych filmowych działów i obejmuje tysiące nakręconych na przestrzeni ponad stu lat obrazów o wielkiej rozpiętości tematyki i stylistyki. Może zaistnieć na ekranie jako kino stricte batalistyczne, pełne brutalnych i krwawych scen, które symulują doświadczenia z pola bitwy. Może również funkcjonować jako wizualizacja psychologicznego horroru, który wiąże się z wojną czy jakimkolwiek konfliktem zbrojnym. Może być anty-wojennym pamfletem lub prowojenną agitacją.
Najbardziej eksplorowanym przez twórców tematem jest II wojna światowa, podejmowana z różnych stron i perspektyw.
W programie znalazły się trzy archiwalne filmy, których akcja toczy się w tym okresie:
w „Dziecku wojny” Andrieja Tarkowskiego poznamy wizję wojny filtrowaną oczami małego chłopca,
w „Hubalu” – bardzo popularnym w latach 70. obrazie – sfilmowana została kampania wrześniowa 1939 i działalność partyzancka oddziału majora Henryka Dobrzańskiego.
„Giuseppe w Warszawie” to film o przygodach włoskiego żołnierza w okupowanej stolicy Polski.
Akcja wielkiego dzieła szkoły polskiej – „Popiołu i diamentu” rozgrywa się w pierwszym dniu po zakończeniu wojny.
W ramach przeglądu zaprezentujemy również „Dyktatora” – brawurową satyrę Chaplina wymierzoną
w Hitlera oraz obsypany nagrodami współczesny film o konflikcie w Iraku – „The Hurt Locker. W pułapce wojny”.

Cena biletów: 12 zł (normalny); 10 zł (ulgowy). Karnet: 30 zł

Hubal (1973), Polska; 120’
reżyseria: Bohdan Poręba, Henryk Czarnecki;
scenariusz: Jan Józef Szczepański;
zdjęcia: Tadeusz Wieżan;
muzyka:Wojciech Kilar
obsada: Ryszard Filipski, Małgorzata Potocka, Tadeusz Janczar, Emil Karewicz, Andrzej Kozak

Historia zmagań oddziału żołnierzy dowodzonego przez legendarnego majora Henryka Dobrzańskiego, który w obliczu przeważającej siły wroga i kapitulacji stolicy we wrześniu 1939 roku decyduje się na pozostanie w kraju, przybranie pseudonimu „Hubal” i walkę partyzancką.



Dziecko wojny / Iwanowo dietstwo (1962), ZSRR; 95’
reżyseria i scenariusz: Andriej Tarkowski;
zdjęcia: Wadim Jusow;
muzyka: Wiaczesław Owczinnikow,
obsada: Nikołaj Burlajew, Jewgienij Żarikow, Nikołaj Grinko

Głośny pełnometrażowy debiut fabularny Andrieja Tarkowskiego, który został uznany za arcydzieło kina antywojennego. II wojna światowa. Radzieccy żołnierze, zmierzający na front, spotykają chłopca, Iwana, który zbiegł z obozu koncentracyjnego. Okazuje się, że dziecko straciło rodziców i chce wstąpić w szeregi Armii Czerwonej.





Popiół i diament (1958), Polska; 97’
reżyseria: Andrzej Wajda;
scenariusz: (na podstawie powieści Jerzego Andrzejewskiego „Popiół i diament”): Jerzy Andrzejewski, Andrzej Wajda;
zdjęcia: Jerzy Wójcik,
obsada: Zbigniew Cybulski, Ewa Krzyżewska, Wacław Zastrzeżyński, Adam Pawlikowski, Bogumił Kobiela, Jan Ciecierski, Stanisław Milski, Artur Młodnicki, Halina Kwiatkowska, Barbara Krafftówna

Jeden z najważniejszych filmów w historii polskiej kinematografii. Krytycy chwalili znakomite aktorstwo Zbigniewa Cybulskiego i Bogumiła Kobieli, których wielka kariera zaczęła się właśnie od tego filmu. Szczególnie ykreowany przez Cybulskiego Maciek Chełmicki, porównywany często do bohaterów Jamesa Deana, na długo pozostał w pamięci widzów. Pierwszy dzień pokoju. Młody akowiec, Maciek Chełmicki, otrzymuje rozkaz zastrzelenia sekretarza KW PPR. Zbieg okoliczności powoduje, że zabija kogoś innego.

Giuseppe w Warszawie (1964), Polska; 99’
reżyseria: Stanisław Lenartowicz;
scenariusz: Jacek Wejroch;
zdjęcia: Antoni Nurzyński;
muzyka: Wojciech Kilar,
obsada: Elżbieta Czyżewska, Antonio Cifariello, Zbigniew Cybulski

Śmiała, jak na lata sześćdziesiąte, komedia o II wojnie światowej, która pokazała, że warszawiaków nawet w tragicznych okresach nie opuszczało poczucie humoru. Komedia o perypetiach włoskiego żołnierza, który dezerteruje z frontu wschodniego i ukrywa się w mieszkaniu warszawskiego rodzeństwa, by w końcu zostać sprzymierzeńcem Polaków w walce z Niemcami.

Dyktator / The Great Dictator (1940), USA; 126’
reżyseria i scenariusz: Charles Chaplin;
zdjęcia: Karl Struss,Roland Totheroh;
muzyka: Meredith Willson,
obsada: Charles Chaplin, Jack Oakie, Reginald Gardiner, Paulette Goddard

Podobno podczas dywersyjnych projekcji, na których zamiast propagandowych filmów niemieckich pokazywano hitlerowcom właśnie „Dyktatora”, dochodziło do ataków furii i strzelania do ekranu. Sam Chaplin – już po wojnie – powiedział, że gdyby wiedział o zbrodniach Hitlera, nigdy nie zdecydowałby się na nakręcenie dość lekkiej satyry na nazistowskie Niemcy. Fikcyjnym państwem Tomanią rządzi dyktator Hynkel. Charlie Chaplin występuje w dwóch rolach: dyktatora oraz prześladowanego wraz z innymi Żydami fryzjera, który zostaje osadzony w obozie koncentracyjnym. Dzięki podobieństwu do dyktatora Hynkla, fryzjerowi udaje się uciec z obozu. Wszyscy myślą, że żydowski fryzjer to dyktator.

W pułapce wojny /The Hurt Locker (2008), USA; 130’
reżyseria: Kathryn Bigelow;
scenariusz: Mark Boal;
zdjęcia: Barry Ackroyd;
muzyka: Buck Sanders, Marco Beltrami,
obsada: Jeremy Renner, Anthony Mackie, Brian Geraghty, Guy Pearce

Najczęściej nagradzany dramat wojenny ostatnich lat: w 2008 i 2009 na festiwalu filmowym w Wenecji zdobył 5 wyróżnień oraz był nominowany do Złotego Lwa.
W 2010 roku został nagrodzony sześcioma Oscarami, w tym dla najlepszego filmu.
Akcja filmu rozgrywa się w 2004 roku w Iraku i opowiada o pracy elitarnej jednostki amerykańskich saperów.

KLASYKA KINA ŚWIATOWEGO – NIEME ARCYDZIEŁA
10 – 29 września 2010

Przed kilkoma laty nastała moda na nieme filmy z muzyką graną na żywo przez taperów (m.in. Leszka Możdżera czy grupę Myslovitz), a wraz z nią do kin wróciły klasyczne obrazy sprzed dziesięcioleci. Na naszym ekranie będzie można zobaczyć: filmy Charlesa Chaplina: „Brzdąc” i „Gorączka złota”.
Postać trampa w meloniku i zbyt szerokich spodniach, z nieodłączną laseczką, wykreowana przez Charliego Chaplina, stała się jednym z symboli kina;
-dzieła ekspresjonizmu niemieckiego: „Gabinet doktora Caligari” i „Metropolis”. „Gabinet doktora Caligari” zasłynął m.in. z przygotowanej przez artystów z grupy Der Sturm niezwykłej scenografii – ostentacyjnie sztucznej, nierzeczywistej a zarazem wysmakowanej. Metropolis – miasto przyszłości z filmu Friedricha Wilhelma Murnaua – będzie naśladowane w dziesiątkach produkcji futurystycznych, m.in. w „Łowcy androidów”, „Piątym elemencie”;
- obrazy radzieckiej szkoły montażu: „Pancernik Potiomkin” Siergieja Eisensteina ze słynną sceną rozgrywającą się na odeskich schodach oraz „Burza nad Azją” w reżyserii Wsiewołoda Pudowkina;
- dwa filmy Ernsta Lubitscha z udziałem Poli Negri, wielkiej gwiazdy kina niemego: „Sumurun” oraz „Górska kotka”;
- jeden z ostatnich polskich filmów epoki kina niemego, „Mocny człowiek”, który przez wiele lat uchodził za zaginiony, a w 1997 został odnaleziony w Królewskim Archiwum Filmowym w Brukseli. Współczesny podkład muzyczny do filmu wykonał zespół Maleńczuk Tuta Rutkowski Super Trio.
Wydarzeniem specjalnym będzie pokaz „Człowieka z kamerą” z muzyką na żywo: aktor Lech Dyblik wykona recital „Banditen songs” (błatnyje piesni).

Cena biletów: 12 zł (normalny); 10 zł (ulgowy). Karnet: 50 zł

Gabinet doktora Caligari / Das Kabinett des Doktor Caligari (1919), Niemcy; 71’
reżyseria: Robert Wiene;
scenariusz: Carl Mayer, Hans Janowitz;
zdjęcia: Willy Hameister,
obsada: Werner Krauss, Conrad Veidt, Lil Dagover, Friedrich Fehér

Czołowy przykład ekspresjonizmu niemieckiego; film, z którego twórcy czerpią wzorce po dziś dzień. To także klasyczny film grozy. Scenografię do filmu stworzyli artyści ze stowarzyszenia Der Sturm – będącego awangardą ekspresjonizmu. Akcja rozgrywa się na tle fantasmagorycznych, odrealnionych dekoracji, mających obrazować zwichniętą psychikę bohaterów.
Historia szalonego zbrodniarza, tytułowego doktora Caligari, który zmusza swego pacjenta – somnambulika do popełniania morderstw.

Metropolis (1927), Niemcy; 123’
reżyseria: Fritz Lang;
scenariusz: Thea von Harbou, Fritz Lang;
zdjęcia: Karl Freund, Gunther Rittau;
muzyka: Abel Korzeniowski,
obsada: Brigitte Helm, Gustav Frohlich, Alfred Abel, Rudolf Klein-Rogge, Fritz Rasp

„To chyba najgłupszy film” – takimi słowami skwitował „Metropolis” wybitny pisarz literatury fantastycznej Herbert George Welles po amerykańskiej premierze obrazu. Kolos, zrealizowany za zawrotną w 1926 roku sumę 6 milionów marek, został zniszczony przez krytykę i odniósł spektakularną klęskę finansową, a dziś uznawany jest za jedno z najważniejszych dzieł w historii kinematografii. Dzieło Langa ostatecznie zakończyło cykl filmów ekspresjonistycznych w kinie niemieckim. Tytułowe Metropolis to futurystyczne miasto, na którego powierzchni mieszkają bogacze, a głęboko w podziemiach żyją i pracują robotnicy.




Dzika kotka / Die Bergkatze (1921), Niemcy; 72’
reżyseria: Ernst Lubitsch;
scenariusz: Hanns Kräly, Ernst Lubitsch;
zdjęcia: Theodor Sparkuhl,
obsada: Pola Negri, Victor Janson

Na ekranie króluje Pola Negri, wielka gwiazda polskiego pochodzenia z okresu kina niemego. Nazywano ją kobietą-wampem. Była przyjaciółką Charlesa Chaplina i Rudolpha Valentino. Podczas premiery filmu doszło do skandalu, który zbulwersował nacjonalistyczną widownię: Pola Negri śmiała spoliczkować austriackich oficerów. Pewien porucznik, prawdziwy pożeracz serc, wyrzucony dyscyplinarnie z wojska, zakochuje się w córce herszta bandy.

Sumurun (1920), Niemcy; 63’
reżyseria i scenariusz: Ernst Lubitsch;
zdjęcia: Theodor Sparkuhl, Fritz Arno Wagner,
obsada: Pola Negri, Paul Wegner, Ernst Lubitsch

Film zrealizowany z ogromnym przepychem, utrzymany w konwencji baśni „Tysiąca i jednej nocy”. Podróżująca z grupą kuglarzy tancerka staje się przed-miotem pożądania młodego męża, jego ojca i bogatego szejka. Autorką intrygi jest faworyta sułtana, Sumrun, która przy tej okazji pragnie wyzwolić się spod władzy swego pana.






Pancernik Potiomkin / Bronienosiec Potiomkin (1925), ZSRR; 75’
reżyseria: Siergiej Eisenstein;
scenariusz: Nina Agadżachanowa, Siergiej Eisenstein;
muzyka: Nikołaj Kriukow, Edmund Meisel;
zdjęcia: Eduard Tisse, Władimir Popow,
obsada: Grigorij Aleksandrow; Aleksander Antonow, Władimir Barskij

Najwybitniejszy przedstawiciel nurtu kinematografii, znanej jako „radziecka szkoła montażu”; z dynamicznymi, pełnymi napięcia sekwencjami batalistycznymi i sceną na odeskich schodach. Film zrealizowany przez nadzwyczaj obiecującego młodego reżysera, któremu władza radziecka pozwoliła dysponować nieograniczonymi funduszami w zamian za spełnienie jednego warunku – obraz miał chwalić komunizm.

Burza nad Azją / Potomok Chingis-Chana (1928), ZSRR; 114’
reżyseria: Wsiewołod Pudowkin;
scenariusz: Osip Brik,I. Nowokszenow;
zdjęcia: Anatolij Gołownia,
obsada: Aleksandr Czistiakow, Walerij Inkidżinow, Boris Barnet, Anna Sten

Film zdobył wielkie uznanie krytyki i publiczności zarówno w Europie, jak w USA. Udźwiękowiony w 1949 roku z muzyką Nikołaja Kriukowa, ponownie trafił na ekrany w 1950 r. Akcja filmu rozgrywa się w latach 20. XX wieku, kiedy Mongolia znajdowała się pod panowaniem Anglików. Bair znajduje amulet, zgubiony przez buddyjskiego lamę. Zostaje wzięty do niewoli przez Anglików i skazany na rozstrzelanie za przynależność do oddziału partyzanckiego. Uratuje go dokument, ukryty w amulecie.

Mocny człowiek (1929), Polska; 78’
reżyseria: Henryk Szaro;
scenariusz (na podstawie powieści St. Przybyszewskiego „Mocny człowiek”): Jerzy Braun, Henryk Szaro;
zdjęcia: Giovanni Vitrotti;
muzyka: Maleńczuk, Tuta, Rutkowski,
obsada: Grzegorz Chmara, Agnes Kuck, Julian Krzewiński

Jeden z ostatnich polskich filmów epoki kina niemego, w którego realizacji, oprócz znanych polskich aktorów, wzięły udział gwiazdy kina europejskiego. Tytułową rolę brawurowo zagrał znany rosyjski aktor, Grzegorz Chmara. Operatorem był Włoch Giovanni Vitrotti, autor zdjęć do włoskiej produkcji „Quo vadis”. Główny bohater jest typem człowieka, który za wszelką cenę dąży do sławy i bogactwa. Morduje swojego przyjaciela – pisarza i wydaje jego rękopisy pod własnym nazwiskiem.

Człowiek z kamerą / Cziełowiek s kinoapparatom (1929), ZSRR; 68’
reżyseria i scenariusz: Dżiga Wiertow;
zdjęcia: Michaił Kaufman

Hołd złożony sztuce kina poprzez setki perspektyw, rytmiczny montaż i wielki żywioł filmowania. Poetycki obraz Moskwy lat 20. XX wieku, obserwowanej wszechobecnym okiem kamery od wczesnych godzin rannych do momentów komunikacyjnego szczytu. Zestawienia ujęć prowokują skojarzenia, obrazy codzienności zderzają się ze zdjęciami ukazującymi proces tworzenia dzieła filmowego.
W roli tapera wystąpi Lech Dyblik (gitara, śpiew), który wykona recital „Banditen songs” (błatnyje piesni). Akompaniament – Adam Rakowski.
Lech Dyblik: „Pierwszy raz błatnyje piesni usłyszałem w więzieniu w Rostowie nad Donem gdzie trafiłem na jedną noc z powodu podobieństwa do Lochy Skripacza. Oszusta poszukiwanego wtedy listem gończym. Każda z tych pieśni jest opowieścią o jakimś zmarnowanym życiu, o tęsknocie czy też o niewiernej kobiecie. (...) od tego repertuaru zaczynał Włodzimierz Wysocki. Wiele z jego wczesnych piosenek jest właśnie w „błatnym stylu”.




Brzdąc / The Kid (1921), USA; 68’
reżyseria, scenariusz i muzyka: Charles Chaplin;
zdjęcia: Roland Totheroh,
obsada: Charles Chaplin, Jackie Coogan, Edna Purviance

„Brzdąc” to pierwszy pełnometrażowy film późniejszego twórcy „Dyktatora” i początek jego legendy. Uboga dziewczyna podrzuca niechciane dziecko fajtłapowatemu szklarzowi. Ten próbuje odnaleźć się w roli ojca i przyjaciela malca. Pięć lat później stanowią nierozłączną parę.







Gorączka złota / The Gold Rush (1925), USA; 76’
reżyseria, scenariusz i muzyka: Charles Chaplin;
zdjęcia: Roland Totheroh,
obsada: Charles Chaplin, Mack Swain, Tom Murray

Arcydzieło komedii; jeden z najsłynniejszych filmów Chaplina z błyskotliwą i przewrotną fabułą oraz całą serią klasycznych gagów (m. in. Charlie delektujący się butem, tańczące bułeczki). „Gorączka złota” okazała się wielkim sukcesem i przyniosła reżyserowi 2 miliony dolarów zysku w pierwszym roku wyświetlania. Charlie wyrusza jako poszukiwacz złota na zimną Alaskę. Wyprawa jest pełna przygód, konfliktów i oczywiście… miłości.

1. SE-MA-FOR FILM FESTIVAL
23 – 26 września 2010

W tym roku polska i światowa animacja świętuje jubileusz stulecia jednej z najważniejszych technik realizacji filmu animowanego – techniki lalkowej.
W 1910 r. w Kownie, w niewielkiej domowej pracowni, Władysław Starewicz, nasz rodak, dokonał oryginalnego eksperymentu. Zafascynowany różnorodnością oraz bogactwem form i kształtów świata owadów postanowił najciekawsze okazy sfilmować. Wybór padł na unikalne żuki jelonki. Tak powstała „Walka żuków”.
W tym samym roku Starewicz rozpoczął pracę przy lalkowej, fabularnej opowieści „Piękna Lukanida”, uznanej ostatecznie za pierwszy animowany film lalkowy.
Studio Se-Ma-For Produkcja Filmowa jest jedynym polskim studiem, które od ponad 60-ciu lat konsekwentnie kontynuuje lalkowe tradycje Starewicza. Dlatego w 100-lecie filmu lalkowego to właśnie Se-Ma-For organizuje nowy festiwal poświęcony animacji, w szczególności zaś animacji lalkowej.
Program pokazów odbywających się w Muzeum Kinematografii obejmuje wszystkie techniki animacji. W jego ramach zobaczymy współczesną animację z trzech krajów, w których tworzył Starewicz: Litwy, Rosji i Francji. Ponadto czeka nas animowana podróż do Poznania, podczas której zobaczymy wszystkie filmy nagrodzone na tegorocznym 3. MFFA ANIMATOR oraz specjalny pokaz z okazji 30-lecia TV SFA. Na zakończenie zapraszamy na spotkanie z niezwykłą twórczością niezależnej animatorki z Chicago – Jodie Mack.
wstęp bezpłatny

TV STUDIO FILMÓW ANIMOWANYCH „FILMY WARTE POZNANIA!” – pokaz specjalny z okazji 30-lecia TV SFA; 65’

Jedno z najważniejszych studiów filmów animowanych w Polsce świętuje w tym roku 30-lecie swojej działalności. Z tej okazji zapraszamy na wyjątkowy pokaz przygotowany przez TV SFA specjalnie dla Se-Ma-For Film Festival. W programie znalazł się słynny cykl „Miniatur filmowych do muzyki klasycznej” oraz wielokrotnie nagradzana animacja lalkowa „O największej kłótni”.

Zaprzyjaźnione Festiwale:
THE BEST OF ANIMATOR 2010 (Poznań); 66’
Międzynarodowy Festiwal Filmów Animowanych ANIMATOR w Poznaniu (12-17.07.2010), z roku na rok rośnie w siłę, stając się jednym z najważniejszych festiwali filmów animowanych Europy Środkowo-Wschodniej. W programie THE BEST OF ANIMATOR 2010 znalazły się wszystkie filmy nagrodzone i wyróżnione podczas trzeciej edycji festiwalu.
Pokaz zrealizowanydzięki uprzejmości Estrady Poznańskiej, organizatorowi MFFA ANIMATOR w Poznaniu.

Zaprzyjaźnione Festiwale:
TINDIRINDIS (WILNO)
Międzynarodowy Festiwal Filmów Animowanych TINDIRINDIS organizowany od 8 lat w Wilnie jest największym i najważniejszym na Litwie konkursem poświęconym filmowej animacji. W programie przygotowanym specjalnie dla Se-Ma-For Film Festival przez dyrektora TINDIRINDIS, Valentasa Askinisa, znalazły się najciekawsze litewskie animacje prezentowane podczas ostatnich edycji Festiwalu.
Filmy z angielskimi napisami



Kołysanki świata / Kołybielinije mira (2006), Rosja; 54’
reżyseria: Jelizawieta Skworcowa

Wielokrotnie nagradzany zestaw 18 filmów animowanych, których tematem są kołysanki różnych narodów. Każda kołysanka wykonana jest w języku ojczystym, zaś przypisany do niej film jest próbą jej wizualizacji. Oprawa plastyczna oddaje koloryt każdego narodu.
Pokaz zrealizowany dzięki uprzejmości Rosyjskiego Centrum Nauki i Kultury w Gdańsku oraz Klubowi Filmowemu HORYZONT.

JODIE MACK – NIEZALEŻNA ANIMACJA Z CHICAGO; 56’
Jodie Mack to chicagowska animatorka wykorzystująca różne formy animacji wycinankowej i poklatkowej. W jej filmach tradycyjne umiejętności kobiet (robótki ręczne) łączą się w rytmicznym montażu z obsesyjną potrzebą stworzenia skrajnie domowej atmosfery, niespotykaną w świecie filmu. Część z jej twórczości to obrazy nieme, m.in. prezentowane Screensaver, Herlequin and Lace, All Stars, Ebullition, Two-Hundred Feet. Jodie uczy animacji, a w wolnym czasie zajmuje się organizacją projekcji filmów animowanych.
Pokaz zrealizowany dzięki uprzejmości Autorki. Filmy w oryginalnej wersji językowej.

Przepowiednia żab / La Prophetie des Grenouilles (2003), Francja; 90’
reżyseria: Jacques-Rémi Girerd;
scenariusz: Jacques-Rémi Girerd, Antoine Lanciaux, Jurij Czerenkow;
muzyka: Serge Besset

Żaby czują nadciągający potop i ostrzegają przed nim ludzi. Jedna rodzina traktuje to ostrzeżenie poważnie i gromadzi w zaimprowizowanej barce zwierzęta ze swojej farmy i z sąsiadującego z nią zoo. Te jednak nie potrafią żyć ze sobą w zgodzie. Pokaz zrealizowany dzięki uprzejmości Ambasady Republiki Francuskiej w Polsce.